Back

ⓘ अम्बिकापुर




अम्बिकापुर
                                     

ⓘ अम्बिकापुर

अम्बिकापुर भारतका छत्तीसगढ राज्य उत्तरमा स्थित छ। यो सरगुजा जिलेको मुख्यालय छ। यसको नाम हिन्दुहरूको देवी दुर्गाका एक रूप अम्बिकाका नामले बनाएको छ। सहरको जनसङ्ख्या लगभग १ लाख छ।

अम्बिकापुर सहरको नाम छ र यो सरगुजा जिल्लाको मुख्यालय छ। सहरमा महामाया देवीको मन्दिर छ। यस मन्दिरको पर्याप्त मान्य्दछ। पहिला मानिस यहाँ आफ्नो मनता पूर्ण भएमा देवीलाई बोकाको बलि अर्पित गरे गरिन्थ्यो। तर अब यो परम्परा पर्याप्त कम हो गई छ। यो स्थानीय बोली सरगुजिया छ। आदिवासी क्षेत्र हुने कारण यो बरसहरूदेखि उपेक्षित रहेकोछ। छत्तीसगढ एक अलग राज्य बन्नका पछि यहाँ पनि विकास हुने लागेको छ। सरगुजा जिल्लाको सीमाहरू उडीसा, झारखण्ड, उत्तर प्रदेश र मध्य प्रदेशलाई छू्दछन्।

                                     

1. दर्शनीय स्थल

यहाँ अनेक जल प्रपात छन्:-

भेडिया पत्थर जल प्रपात

कुसमी चान्दो मार्गमा तीस किमीको दुरीमा ईदरी ग्राम छ। ईदरी ग्रामदेखि तीन किमी जंगलका बीच भेडिया पत्थर नामक जलप्रपात छ।

बेनगंगा जल प्रपात

कुसमी- सामरी मार्गमा सामरीपाटका जमीरा ग्रामका पूर्व -दक्षिण कोणमा पर्वतीय श्रृंखलाका बीच बेनगंगा नदीको उदगम स्थान छ। यहा साल वृक्षोका समूहमा एक शिवलिंग पनि स्थापित छ।

ठिनठिनी पत्थर

अम्बिकापुर नगरदेखि १२ किमी.को दुरीमा दरिमा हवाई अड्डा छन्। दरिमा विमानस्थलका नजिकबडे - बडे पत्थरोको समुह छ। यी पत्थरोलाई कुनै ठोस चीजदेखि ठोकनमा आवाजे आउँछ।

कैलाश गुफा

अम्बिकापुर नगरदेखि पूर्व दिशामा ६० किमी.मा स्थित सामरबार नामक स्थान छ, जहाँ प्राकृतिक वन सुषमाका बीच कैलाश गुफा स्थित छ।

तातापानी

अम्बिकापुर-रामानुजगंज मार्गमा अम्बिकापुरदेखि लगभग ८० किमी. दुर राजमार्गदेखि दुइ फलांग पश्चिम दिशामा एक गरम जल स्त्रोत छ। यस स्थानदेखि आठदेखि दस गरम जलका कुन्ड छ।

सारासौर

अम्बिकापुर - बनारस रोडमा ४० किमी.मा राँगामुडा स्थान छन्। राँगामुडादेखि भैयाथान रोडमा १५ किमी.को दूरीमा महान नदीका तटमा सारासौर नामक स्थान छन्।

                                     

1.1. दर्शनीय स्थल रकसगण्डा जल प्रपात

ओडगी विकासखंडमा बिहारपुरका निकट बलंगी नामक स्थानका समीप स्थित रहरूहड नदी पर्वत श्रृखलाको उंचाईदेखि गिरकर रकसगण्डा जल प्रपातको निर्माण गर्दछ जसदेखि वहाँ एक संकरे कुंडको निर्माण हुन्छन् यो कुंड अत्यन्त गहिरो छ।

                                     

1.2. दर्शनीय स्थल भेडिया पत्थर जल प्रपात

कुसमी चान्दो मार्गमा तीस किमीको दुरीमा ईदरी ग्राम छ। ईदरी ग्रामदेखि तीन किमी जंगलका बीच भेडिया पत्थर नामक जलप्रपात छ।

                                     

1.3. दर्शनीय स्थल बेनगंगा जल प्रपात

कुसमी- सामरी मार्गमा सामरीपाटका जमीरा ग्रामका पूर्व -दक्षिण कोणमा पर्वतीय श्रृंखलाका बीच बेनगंगा नदीको उदगम स्थान छ। यहा साल वृक्षोका समूहमा एक शिवलिंग पनि स्थापित छ।

                                     

1.4. दर्शनीय स्थल सेदम जल प्रपात

अम्बिकापुर- रायगढ मार्गमा अम्बिकापुरदेखि ४५ कि.मीको दूरीमा सेदम नामको गाउँ छ। यसका दक्षिण दिशामा दुइ कि.मी.को दूरीमा पहाडिहरूका बीच एक सुन्दर झरना प्रवाहित हुन्छ।

धेरै अन्य रोचक स्थल पनि छन् -
                                     

1.5. दर्शनीय स्थल मैनपाट

मैनपाट अम्बिकापुरदेखि ७५ किलोमीटर दुरीमा छ यसलाई छाना्तीसगढको शिमला भनिन्छ। मनपाट विन्ध पर्वत मालामा स्थित छ जसको समुद्र सतहदेखि ऊंचाई ३७८१ फीट छ यसको लम्बाई २८ किलोमीटर र चौडाई १० देखि १३ किलोमीटर ह।

                                     

1.6. दर्शनीय स्थल ठिनठिनी पत्थर

अम्बिकापुर नगरदेखि १२ किमी.को दुरीमा दरिमा हवाई अड्डा छन्। दरिमा विमानस्थलका नजिकबडे - बडे पत्थरोको समुह छ। यी पत्थरोलाई कुनै ठोस चीजदेखि ठोकनमा आवाजे आउँछ।

                                     

1.7. दर्शनीय स्थल कैलाश गुफा

अम्बिकापुर नगरदेखि पूर्व दिशामा ६० किमी.मा स्थित सामरबार नामक स्थान छ, जहाँ प्राकृतिक वन सुषमाका बीच कैलाश गुफा स्थित छ।

                                     

1.8. दर्शनीय स्थल तातापानी

अम्बिकापुर-रामानुजगंज मार्गमा अम्बिकापुरदेखि लगभग ८० किमी. दुर राजमार्गदेखि दुइ फलांग पश्चिम दिशामा एक गरम जल स्त्रोत छ। यस स्थानदेखि आठदेखि दस गरम जलका कुन्ड छ।

                                     

1.9. दर्शनीय स्थल सारासौर

अम्बिकापुर - बनारस रोडमा ४० किमी.मा राँगामुडा स्थान छन्। राँगामुडादेखि भैयाथान रोडमा १५ किमी.को दूरीमा महान नदीका तटमा सारासौर नामक स्थान छन्।

                                     

1.10. दर्शनीय स्थल बांक जल कुंड

अम्बिकापुरदेखि भैयाथानदेखि अस्सी कि.मीको दूरीमा ओडगी विकासखंड छ, यहाँदेखि १५ किमी.को दुरीमा पहाडिहरूको तलहटीमा बांक ग्राम बसेको छ यसै ग्रामका नजिकरिहन्द नदी वन विभागका विश्राम गृहका नजिकअर्द्ध चन्द्राकार बहती भएको एक विशाजल कुंडको निर्माण गर्दछ। यसलाई नैं बांक जल कुंड भनिन्छ। यो जल कुंड अत्यन्त गहिरो छ, जसमा माछाहरू पाइन्छ। यहाँ वर्ष भर पर्यटक माछाहरूको शिकार गर्न एवं घुम्न आउँछन्। ambikapur se २५ km ki duri par bishrampur nagar hai, jo koyale ki khan k liye prasidh hai, bishrampur me pure asia ki sabse badi machine hai, ko ki koyale ke utpadan me lagi hai.